Γαλλικά ή ιταλικά κρασιά; Από τα κελάρια της τηλεοπτικής σειράς The Gentlemen στους αμπελώνες του Bordeaux και της Τοσκάνης, η μεγάλη οινική μονομαχία μόλις ξεκίνησε!
Στην πολυαναμενόμενη δεύτερη σεζόν του βραβευμένου με Emmy The Gentlemen, ο Guy Ritchie επιστρέφει στον γνώριμο κόσμο της βρετανικής αριστοκρατίας, του υποκόσμου, του χρήματος και της εξουσίας. Ανάμεσα στις εγκληματικές συμφωνίες, τα άψογα κοστούμια, τις αρχοντικές κατοικίες και το νέο ιταλικό σκηνικό της σειράς, βρίσκει χώρο και για μία διαφορετική μονομαχία. Αυτή τη φορά, μέσα σε ένα κελάρι.
Το σκηνικό είναι εξίσου αξιοζήλευτο. Πίσω από το Halstead Manor βρίσκεται το Badminton House στο Gloucestershire, η ιστορική έδρα των Dukes of Beaufort από τον 17ο αιώνα. Η αριστοκρατική αρχιτεκτονική, οι περιποιημένοι κήποι και η βρετανική εξοχή μεταφέρουν τον θεατή κατευθείαν στον κόσμο του Old Money.
Δύο εντελώς διαφορετικοί κόσμοι επιχειρούν να συνυπάρξουν. Το lifestyle της παλιάς αριστοκρατίας συναντά εκείνο του υποκόσμου και του New Money. Οι κώδικες, οι τρόποι, οι απολαύσεις και οι αντιλήψεις τους για την καλή ζωή γίνονται πεδίο ιδεολογικής και πολιτισμικής σύγκρουσης.
Το κρασί αποκτά τον δικό του ρόλο σε αυτή τη σύγκρουση.
Σε μία από τις χαρακτηριστικές σκηνές της σειράς, ο δούκας Eddie Horniman και ο Ιταλός φιλοξενούμενός του βρίσκονται στο κελάρι της αρχοντικής κατοικίας των Horniman. Μία φαινομενικά απλή επιλογή κρασιού μετατρέπεται σε υπόθεση εθνικής υπερηφάνειας.
Τα βλέμματα είναι έντονα. Η αφορμή για λογομαχία διακρίνεται ήδη από τις πρώτες λέξεις. Κάθε ατάκα στάζει φαρμάκι. Κάθε αναφορά στο κρασί γίνεται προσωπική αιχμή. Το Barolo Riserva γίνεται η αφορμή. Το Masseto μπαίνει στη συζήτηση. Γαλλία και Ιταλία ανεβαίνουν στο ρινγκ.
Η κόντρα, φυσικά, δεν γεννήθηκε στο κελάρι του τηλεοπτικού The Gentlemen. Οι δύο χώρες διεκδικούν εδώ και δεκαετίες τα πρωτεία σε όλα όσα συνθέτουν την ευρωπαϊκή art de vivre: κρασί, γαστρονομία, μόδα, design, πολυτέλεια. Ακόμη και η ποπ κουλτούρα λατρεύει να τις τοποθετεί απέναντι, σαν να πρέπει κάθε φορά να απονεμηθεί το χειροκρότημα στη μία πλευρά των Άλπεων.
Στο κρασί, όμως, η μονομαχία αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Ποιος έχει την ιστορία; Ποιος το prestige; Ποιος τις μεγάλες ετικέτες; Ποιος προσφέρει τελικά το καλύτερο ποτήρι;
Δεν υπάρχει Ιταλικό κρασί.
Μπορώ να ζητήσω ένα μπουκάλι Barolo Riserva, αν θέλεις. Eκτός αν νομίζεις ότι είναι κάπως…πληθωρικό.
Δεν σ’αρέσει το Ιταλικό κρασί.
Αντιθέτως! Το Masseto ήταν εξαιρετικό.
Έκανες γκριμάτσα, όταν είπες ‘πληθωρικό’. Λες και δεν είναι τόσο καλό όσο το γαλλικό κρασί.
Το γαλλικό κρασί είναι ανώτερο του ιταλικού. Οι Ιταλοί μιμούνται από που οι Γάλλοι κάνουν εξαιρετικά εδώ και 800 χρόνια.
Μιμούνται? Όπως μία μαϊμού? Δηλαδή το Barolo Riserva είναι κρασί μαιμού?
Δεν είπα αυτό.
Λυπάμαι, φίλε μου, αλλά αυτό είπες.
Θεωρείς, το Ιταλικό κρασί κατώτερο κι ότι είναι μόνο για μαϊμούδες.
Ίσως να έχεις ένα δίκιο.
Το μόνο που λέω είναι ότι οι Ιταλοί εφηύραν το κρασί. Οι Γάλλοι έγλειφαν τα γαϊδούρια τους, όταν οι Ρωμαίοι τους έμαθαν πως να φτιάχνουν κρασί. Oι Γάλλοι θα έπιναν το κάτουρο τους αν δεν ήμασταν εμείς.
Ευχάριστο. (μορφάζει)
Γαλλικά ή Ιταλικά κρασιά: Ποιες είναι οι βασικές διαφορές;
Γαλλία και Ιταλία έχουν χτίσει δύο σπουδαίες οινικές παραδόσεις με διαφορετικό χαρακτήρα. Στη Γαλλία, η ταυτότητα του κρασιού συνδέεται κυρίως με τον τόπο, το terroir και το αμπελοτόπι. Στην Ιταλία, ο τόπος συναντά τον πλούτο των γηγενών ποικιλιών και των τοπικών παραδόσεων.
Το Cabernet Sauvignon, το Merlot, το Pinot Noir και το Chardonnay είναι μερικές από τις ποικιλίες που καθόρισαν το γαλλικό κρασί. Στην Ιταλία, το Nebbiolo και το Sangiovese βρίσκονται πίσω από μερικά από τα πιο εμβληματικά κρασιά της χώρας. Η Γαλλία δίνει έμφαση στο terroir και στις ταξινομήσεις, ενώ η Ιταλία ξεχωρίζει για την ποικιλομορφία των περιοχών και των ποικιλιών της.
Ποιος έφτιαχνε πρώτος κρασί: Οι Γάλλοι ή οι Ιταλοί;
Ο Ιταλός στο The Gentlemen δεν κερδίζει ακριβώς αυτή τη μάχη. Οι αρχαιότερες γνωστές ενδείξεις κρασιού από σταφύλι οδηγούν στη σημερινή Γεωργία, περίπου στο 6000 π.Χ.
Η ιστορία όμως του χαρίζει μία απολαυστική λεπτομέρεια. Αναλύσεις αμφορέων στη Lattara, κοντά στο Montpellier, έδειξαν ότι στις αρχές του 5ου αιώνα π.Χ. οι Ετρούσκοι έστελναν κρασί από τη σημερινή Ιταλία στη νότια Γαλλία. Αργότερα εμφανίζονται εκεί στοιχεία τοπικής οινοποίησης.
Οι Ρωμαίοι της τηλεοπτικής ατάκας χάνουν λοιπόν τη μάχη των εντυπώσεων. Οι Ετρούσκοι είχαν προηγηθεί.
Τι χαρακτηρίζει τα γαλλικά κρασιά;
Στον πυρήνα της γαλλικής οινικής φιλοσοφίας βρίσκεται μία λέξη: terroir. Έδαφος, κλίμα, αμπελοτόπι και ανθρώπινη γνώση συνδέουν το κρασί με τον τόπο, όπου γεννήθηκε.
Στη Γαλλία, όμως, το κρασί δεν διαμορφώθηκε μόνο από το έδαφος και το κλίμα, αλλά και από αποφάσεις που καθόρισαν τι θεωρείται «εκλεκτό». Το 1395, ο δούκας Φίλιππος ο Τολμηρός απαγόρευσε την καλλιέργεια του παραγωγικού Gamay στη Βουργουνδία, ευνοώντας το Pinot Noir και συνδέοντας σταδιακά την περιοχή με ένα διαφορετικό πρότυπο ποιότητας. Αιώνες αργότερα, το 1855, με αφορμή την Παγκόσμια Έκθεση του Παρισιού, ο Ναπολέων Γ΄ ζήτησε να παρουσιαστούν τα κορυφαία κρασιά του Bordeaux. Έτσι, προέκυψε η περίφημη κατάταξη των châteaux σε κατηγορίες κύρους. Δύο πολύ διαφορετικές αποφάσεις, με αιώνες ανάμεσά τους, αποτυπώνουν κάτι χαρακτηριστικό της γαλλικής οινικής παράδοσης. Η φήμη ενός κρασιού δεν εξαρτάται μόνο από το τι υπάρχει μέσα στο μπουκάλι, αλλά και από τον τόπο, τους κανόνες και την ιστορία που το συνοδεύουν.
Bordeaux, Burgundy και Champagne: Η γεωγραφία του γαλλικού κρασιού
Το Bordeaux είναι η μεγάλη πατρίδα των blends, με το Cabernet Sauvignon και το Merlot να πρωταγωνιστούν. Η Βουργουνδία εκφράζεται κυρίως μέσα από το Pinot Noir και το Chardonnay, ενώ στην Καμπανία κυριαρχούν το Chardonnay, το Pinot Noir και το Meunier.
Τρεις τόποι, τρεις διαφορετικές εκφράσεις της γαλλικής αντίληψης για το κρασί. Από τα châteaux του Bordeaux μέχρι τα ιστορικά αμπελοτόπια της Βουργουνδίας και τα κελάρια της Καμπανίας, το ταξίδι ακολουθεί τη γεωγραφία του κρασιού και αποκαλύπτει το τοπίο που διαμόρφωσε την ταυτότητά του.
Τι χαρακτηρίζει τα Ιταλικά κρασιά;
Η λέξη κλειδί εδώ είναι ποικιλομορφία. Από το Πιεμόντε και την Τοσκάνη μέχρι το Βένετο και τη Σικελία, η Ιταλία είναι ένα ψηφιδωτό αμπελώνων και τοπικών ποικιλιών.
Το Nebbiolo και το Sangiovese βρίσκονται πίσω από μερικά από τα διασημότερα κρασιά της χώρας. Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Αμπέλου και Οίνου(OIV), η Ιταλία βρέθηκε το 2025 στην κορυφή της παγκόσμιας παραγωγής κρασιού, με 44.4 εκατομμύρια εκατόλιτρα.
Barolo, Brunello και Chianti: Tρία μεγάλα ονόματα του ιταλικού κρασιού
Στους λόφους του Πιεμόντε, το Nebbiolo δίνει το Barolo, με υψηλή οξύτητα, έντονες τανίνες και μεγάλη δυνατότητα παλαίωσης. Στην Τοσκάνη, το Sangiovese βρίσκεται στην καρδιά του Brunello di Montalcino και του Chianti Classico.
Η σύγχρονη ιστορία του Brunello είναι στενά δεμένη με την οικογένεια Biondi Santi. Το 1869, ένα κρασί του Clemente Santi από τον τρύγο του 1865, που παρουσιάστηκε ως Brunello, κέρδισε χρυσό μετάλλιο και συνέβαλε στην καθιέρωση της ταυτότητας του κρασιού. Το Chianti Classico έχει μια διαφορετική ιστορία να αφηγηθεί. Ο Gallo Nero, ο μαύρος κόκορας που αποτελεί το έμβλημά του, συνδέεται με έναν παλιό θρύλο για την αντιπαλότητα ανάμεσα στη Φλωρεντία και τη Σιένα και τον τρόπο με τον οποίο καθορίστηκαν τα σύνορα των δύο πόλεων. Πίσω από τα δύο πιο αναγνωρίσιμα κρασιά της Τοσκάνης, βρίσκονται ιστορίες που ξεπερνούν το ίδιο το κρασί και φτάνουν μέχρι τις οικογένειες, τις πόλεις και τις παραδόσεις που διαμόρφωσαν την περιοχή.
Το ίδιο τοπίο γίνεται μέρος μίας σπουδαίας ταξιδιωτικής εμπειρίας. Οι λόφοι του Barolo στο Πιεμόντε και οι αμπελώνες της Τοσκάνης γύρω από το Montalcino και το Chianti μετατρέπουν το κρασί σε αφορμή για ταξίδι, με οινοποιεία, μεσαιωνικά χωριά και δρόμους που περνούν ανάμεσα στα αμπέλια.
Barolo ή Bordeaux; Δύο διαφορετικές σχολές κρασιού
Το Barolo εκφράζει το Nebbiolo και έναν συγκεκριμένο τόπο του Πιεμόντε. Το Bordeaux έχει χτίσει μεγάλο μέρος της ταυτότητάς του πάνω στην τέχνη του blend και στις διαφορετικές εκφράσεις του Cabernet Sauvignon και του Merlot.
Οι δύο οινικές φιλοσοφίες συναντιούνται στην ίδια αναζήτηση για ένα κρασί που αποτυπώνει τον χαρακτήρα του τόπου του. Στο Barolo αυτό περνά μέσα από το Nebbiolo. Στο Bordeaux γεννιέται μέσα από τη σύνθεση ποικιλιών και την ισορροπία που δημιουργούν μεταξύ τους.
Masseto: Tο ιταλικό κρασί που μπήκε στη λογομαχία του The Gentlemen
“«Αντιθέτως! Το Masseto ήταν εξαιρετικό»,παραδέχεται ο Eddie.
Η επιλογή της ετικέτας κρύβει μία υπέροχη ειρωνεία. Το Masseto γεννιέται στην Τοσκάνη από Merlot, τη γαλλική ποικιλία που έχει γράψει ιστορία στο Bordeaux. Η πρώτη πειραματική εμφιάλωση έγινε το 1986 και ωρίμασε σε νέα γαλλικά barriques.
Ιταλικό έδαφος, γαλλικό σταφύλι, γαλλική δρυς. Γαλλία και Ιταλία συναντιούνται μέσα στο ίδιο μπουκάλι.
Luxury ή value for money; Τα ίδια αρώματα σε διαφορετικό budget
Το κελάρι του The Gentlemen μας ανοίγει την πόρτα και στον κόσμο του fine wine. Στο Bordeaux, το Château Mouton Rothschild 2020 κινείται στην περιοχή των 1.000 ευρώ ανά φιάλη, με μαύρο φραγκοστάφυλο, κεράσι, σοκολάτα και καπνό στο σύνθετο αρωματικό του προφίλ. Το πολύ πιο προσιτό Mouton Cadet παραμένει στην οικογένεια του Bordeaux και κινείται επίσης σε αρώματα ώριμου κόκκινου και σκούρου φρούτου, με βατόμουρο, μύρτιλο, μπαχαρικά και αρωματικά βότανα.
Στην Τοσκάνη, το Tignanello 2023, με βάση το Sangiovese, ξεδιπλώνει ώριμο κεράσι, ρόδι, βιολέτα, κακάο και λευκό πιπέρι. Το Marchese Antinori Chianti Classico Riserva 2023 δημιουργείται από σταφύλια της Tenuta Tignanello και συνεχίζει στον ίδιο αρωματικό κόσμο, με μαύρο κεράσι, κόκκινα φρούτα, βιολέτα και κακάο.
Καθόμαστε αναπαυτικά σε μία άνετη δερμάτινη πολυθρόνα και αφήνουμε για λίγο τη μονομαχία στην άκρη. Μπροστά μας δύο ποτήρια. Tignanello 2023 στο ένα, Marchese Antinori Chianti Classico Riserva 2023 στο άλλο. Τα σηκώνουμε στο φως, τα περιστρέφουμε αργά και τα φέρνουμε στη μύτη. Κεράσι, βιολέτα, κακάο. Γνώριμα αρώματα εμφανίζονται με διαφορετική ένταση, βάθος και διάρκεια.
Το κελάρι είναι ήσυχο. Γύρω μας παλιές ετικέτες, ξύλο και δέρμα. Το χαμηλό φως πέφτει πάνω στα μπουκάλια και ένα καλό ποτήρι κρασί αποκτά τη δική του μικρή τελετουργία. Το terroir, η παλαίωση, η πολυπλοκότητα, η σπανιότητα και το prestige εξηγούν ένα μέρος της διαφοράς στην τιμή. Το υπόλοιπο κρίνεται ακριβώς τη στιγμή που το κρασί φτάνει στο ποτήρι.
Δοκιμάζουμε πρώτα το ένα. Ύστερα το άλλο. Η μεγάλη οινική μονομαχία μπορεί να περιμένει. Άλλωστε, ο καλύτερος τρόπος να αποφασίσεις ανάμεσα σε δύο κρασιά είναι να έχεις και τα δύο μπροστά σου.
Salute!
Από τη Γαλλία και την Ιταλία, επιστρέφουμε στον ελληνικό αμπελώνα. Ανακαλύψτε τον στο Sommelier’s Corner. Το επόμενο οινικό ταξίδι ξεκινά εδώ.
